Marian Filar był związany z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika już od lat 60., gdy ukończył studia na toruńskiej uczelni. W 1972 roku otrzymał tytuł doktora prawa, a w 1991 roku tytuł profesora zwyczajnego. Na UMK piastował m.in. stanowiska dziekana Wydziału Prawa i Administracji, a także prorektora uczelni. Przez lata stał na czele Katedry Prawa Karnego i Polityki Kryminalnej UMK.
Wybitny karnista był także m.in. prezesem Towarzystwa Miłośników Torunia i sekretarzem generalnym Towarzystwa Naukowego w Toruniu. W 2007 roku został wybrany do sejmu z ramienia koalicji Lewica i Demokraci jako kandydat Partii Demokratycznej. Lubił sport, widywany był przede wszystkim na meczach koszykarskich.
W 2017 roku profesor Filar odsłonił swoją katarzynkę w Piernikowej Alei Gwiazd
Piątkowe uroczystości rozpoczęły się pożegnaniem ze strony środowiska akademickiego w auli UMK. Msza święta w intencji zmarłego została następnie odprawiona w kościele pw. Miłosierdzia Bożego i św. Siostry Faustyny na Koniuchach, a po jej zakończeniu na cmentarzu komunalnym numer 2 odbyła się ceremonia pogrzebowa. Profesor Marian Filar miał 77 lat.
