Miejsce, gdzie nie wszystko wolno

Przemysław Przybylski
Zapalenie znicza na mogile jest dowodem naszej pamięci o tych, którzy przeszli na drugą stronę. Kierujemy się jednak bardziej tradycją niż maksymą „Pamiętaj o śmierci”.

Zapalenie znicza na mogile jest dowodem naszej pamięci o tych, którzy przeszli na drugą stronę. Kierujemy się jednak bardziej tradycją niż maksymą „Pamiętaj o śmierci”.

„Kościół oddaje cześć swoim świętym. Najwięcej jest świętych lokalnych. Przypomina nam przede wszystkim tych, którzy nie mają swoich osobnych dni w roku liturgicznym” - pisze ks. Wincenty Zaleski w „Święty na każdy dzień”. Dzień Wszystkich Świętych nie jest bowiem świętem zmarłych. 1 listopada czcimy pamięć znanych i anonimowych, dawnych i współczesnych świętych chrześcijaństwa. Natomiast 2 listopada, w Zaduszki, wspomina się wszystkich zmarłych. Mimo silnej tradycji to rozróżnienie zaczyna umykać naszej uwadze. Badania społeczne wskazują, że ważne jest dla nas bardziej samo odwiedzenie grobów najbliższych niż uściślanie nazwy powodu z jakiego to robimy.

<!** reklama left>- Funkcja święta religijnego zanika i zmierza w kierunku święta rodzinnego - twierdzi dr Paweł Załęcki, socjolog. - Nawiedzanie grobów jest u nas silnie zrytualizowane.

Zdaniem socjologów tradycja nawiedzania grobów jest silna, bo jesteśmy społeczeństwem, przywiązanym do ustalonych zachowań. Dotyczy to między innymi pamięci o naszych zmarłych. Obowiązek sprzątania grobów, zapalania zniczy, składania kwiatów, jest w nas mocno zakorzeniony. Jednak przy okazji wizyt na cmentarzu dochodzi do kontaktów rodzinnych, często jedynych w roku. Wiele osób pokonuje setki kilometrów, by odwiedzić mogiły bliskich i dzięki temu odnawiane są relacje rodzinne. Niepostrzeżenie dla nas samych częściowo zmienia się więc główny powód spotkania.

- Polska jest specyficznym krajem pod względem pamięci o zmarłych - mówi dr Marek Rubnikowicz, wojewódzki konserwator zabytków. - Cmentarze odgrywają ważną rolę w naszej kulturze.

W naszym regionie są stare cmentarze, ale nie ma wielkich nekropolii z zabytkowymi nagrobkami. Pojedyncze zabytki sztuki cmentarnej podziwiać można w Bydgoszczy, Toruniu, Włocławku i Grudziądzu. Część cmentarzy, szczególnie prorestanckich, zniknęła z powodów ideologicznych. W czasach PRL-u zacierano bowiem ślady związane z niemiecką obecnością.

- To była część soli tej ziemi. Nie ma też śladów po cmentarzach żydowskich - mówi dr Rubnikowicz.

Socjolodzy mają nadzieję, że postęp technologiczny i coraz bardziej akceptowana kremacja nie doprowadzą do zniknięcia tradycyjnych cmentarzy z naszego krajobrazu.

- Choćby ze względów ogólnospołecznych byłoby to nie wskazane - tłumaczy dr Załęcki.

Cmentarze pozostały bowiem nielicznymi miejscami, gdzie „nie wszystko wolno”. Dlatego kradzieże kwiatów, elementów metalowych i bezczeszczenie grobów wywołują silne emocje społeczne. Znacznie większe niż takie przestępstwa dokonane gdzie indziej. Są również miejscem, które prędzej czy później odwiedzimy wszyscy. O tym również warto pamiętać.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3