reklama

Księga płaczu samca beta - kto, czy nie najsmutniejsza książka świata

Jarosław Reszka
Jarosław Reszka
Zaktualizowano 
<strong>Bardzo niebezpieczna lektura na listopad!</strong>
Bardzo niebezpieczna lektura na listopad!
Krótka powieść Przemysław Guldy „Kortyzol” z dużymi szansami mogłaby wystartować w konkursie na najsmutniejszą książkę świata. Jej autor, dziennikarz „Gazety Wyborczej” specjalizujący się w tematyce kulturalnej, napisał utwór epicki bez jednego nawet dialogu. Blisko dwieście jej stron wypełnia rozpisany na rozdziały monolog narratora, w pierwszej osobie opisującego swój stan po tym, jak rzuciła go dziewczyna.

„W kulturze, sztuce, w ludzkich głowach, w regułach określających, jak wygląda życie, faceci raczej nie cierpią po rozstaniu, nie wpadają w stan smutnej apatii i bezradnego zagubienia, facetom nie wali się od tego świat. Faceci są silni, zaciskają zęby i idą dalej. Chłopaki nie płaczą” - pisze narrator Przemysława Gulda. I zaraz wyjaśnia, że on do takich facetów nie należy. „A ja czułem po prostu, że jestem samcem beta, że nie daję rady brać się za bary z całą rzeczywistością i nie mam siły na walkę, że nie mam najmniejszego zamiaru dostosowywać się do społecznych wymagań, nie muszę być tym silnym facetem, który nigdy nie płacze i zawsze ze wszystkim daje sobie radę”.

Fragment ten jest też dobrym przykładem języka zwierzeń narratora „Kortyzolu”. Długie, wielokrotnie złożone zdania z kaskadami epitetów i porównań - jakby wyjęte z twórczości modernistów. Na szczęście bez napuszonego słownictwa i chyba tylko dlatego „Kortyzol”, mimo że programowo ucieka od przyzwyczajeń współczesnego czytelnika, okazuje się lekturą strawną i zrozumiałą.

Książka Guldy nie ma też tradycyjnie rozumianej fabuły. Owszem, od początku jest jasne, co się stało. W porzuceniu przez dziewczynę nie ma jednak żadnej atrakcyjnej tajemnicy. Nie wychodzi na jaw zdrada czy inne fatalne zachowanie którejś ze stron. Dziewczyna odchodzi, bo jej uczucie się wypaliło, i nadal korzysta z pełni życia. W tym samym czasie jej były partner osiąga pełnię rozpaczy. Roztrząsa tę rozpacz metodycznie, składnik po składniku.

Najbardziej bodaj interesującym aktem w spektaklu samobiczowania są wynurzenia poświęcone myślom samobójczym. Nie jest to problem wydumany. Mężczyźni zdecydowanie dominują w polskich statystykach ofiar samozagłady. Oczywiście nie tylko zawód miłosny bywa przyczyną targnięcia się na własne życie, lecz często jest ważnym ogniwem łańcucha niepowodzeń, pchających do samobójstwa. Te rozdziały - o paradoksie - w powieści Guldy wydają się mieć najwięcej z życia.

A czy „Kortyzol” może przynieść ulgę tym, którzy cierpią naprawdę? Cóż, byłbym zdziwiony, gdyby tak zadziałał. Zdecydowanie za dużo w nim rozdzierającego smutku, podczas gdy nadziei zaledwie kropla. Z depresji więc „Kortyzol” nie wyciągnie, prędzej w nią wtrąci. Słowem: bardzo niebezpieczna lektura na listopad.

Przemysław Gulda, Kortyzol, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2019.

Szczerze o muzyce: Paprodziad

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3