Dowód wdzięczności króla Augusta

Sławomir Łaniecki
Olszewka to jedna z najmłodszych miejscowości dzisiejszego powiatu nakielskiego. W źródłach pisanych pojawiła się dopiero w początkach XVI wieku.

Olszewka to jedna z najmłodszych miejscowości dzisiejszego powiatu nakielskiego. W źródłach pisanych pojawiła się dopiero w początkach XVI wieku.

<!** Image 2 align=right alt="Image 53553" sub="Dwór w Olszewce wybudowany został w 1859 roku, w miejsce drewnianego obiektu, krytego strzechą">Wystąpiła w nich jako dobra królewskie bezpośrednio zarządzane przez starostę nakielskiego, który z tego typu dóbr czerpał osobiste korzyści. Do królewszczyzny, oprócz Nakła, należały również ówczesne Cietrzewnica, Liubasz, Bielawy, Szathki, Polysko (obecnie Polichno), Konotopy, Chrząstowo i Karnowo.

Chorążemu za zasługi

Oczywiście, Olszewką bezpośrednio nie zarządzał starosta. Folwark wraz z ziemią oddawał on jedynie w dzierżawę. Powinnością dzierżawcy było płacenie podatków w naturze do nakielskiego zamku oraz przekazywanie pieniędzy do starosty. Historia pokazała, że Olszewka nie tylko była wydzierżawiana, ale jej wszystkie dochody nieraz cedowano na inne osoby. Tak było w 1702 roku, kiedy to starościna Katarzyna z Rozdrażewskich Smogulecka, wójtostwo nakielskie wraz z Olszewką scedowała chorążemu brzeskiemu Andrzejowi Dąmbskiemu. Ten wybitny żołnierz tak zasłużył się królowi, że w dowód wdzięczności, August II Mocny nadał mu nakielskie starostwo, a jego żonie, Katarzynie z Krąkowskich, wsie należące do nakielskiego wójtostwa, w tym Olszewkę. Nadanie, oczywiście, obowiązywało do czasu, kiedy jej mąż piastował urząd.

Czynsz zamiast pańszczyzny

<!** reklama left>W drugiej połowie XVIII w., jeszcze w okresie staropolskim, Olszewka stała się jedną z pierwszych wsi w regionie nadnoteckim, w której pańszczyznę zamieniono na czynsz. Dodatkowo, sprowadzono wielu niemieckich osadników. W XIX i I poł. XX w., a więc w okresie rozbiorów, a także w niepodległej już Polsce okresu międzywojennego, najważniejszą rolę we wsi odegrały trzy niemieckie rodziny: Döring, Erdmann i Birschel. To po tej ostatniej familii we wsi pozostało najwięcej pamiątek. Oprócz pamięci, że byli bardzo przychylnie nastawieni do Polaków i Żydów, w odróżnieniu na przykład od germanofilów Erdmannów, przetrwały także pozostałości materialne. Do najciekawszych zaliczyć należy obecną kaplicę katolicką, dawniej kapliczkę protestancką, w której regularnie odprawiano msze, na które przybywali również niemieccy mieszkańcy Nakła i okolic. Wokół niej był niewielki cmentarzyk. Wart uwagi jest także murowany dwór z połowy XIX w., a stojący w miejscu dawnego drewnianego dworu folwarcznego krytego strzechą. Zachowało się jeszcze wiele innych przedwojennych budynków mieszkalnych i gospodarczych. Dwór i kaplica stoją w otoczeniu zaniedbanego dziś parku. Dawniej miał on układ tarasowy, biegły pomiędzy drzewami alejki, a całość dodatkowo przyozdabiały kwieciste klomby i rabaty.

Autor jest dyrektorem Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3