Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Co daje dogoterapia dla dzieci, dorosłych i seniorów? Dla kogo pracuje pies terapeuta? Zobacz, jakie są najlepsze rasy psów terapeutycznych

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Pies terapeutyczny wspomaga rehabilitację pacjentów i przynosi ulgę w cierpieniu. Angażują go niektóre szpitale, domy opieki czy hospicja.
Pies terapeutyczny wspomaga rehabilitację pacjentów i przynosi ulgę w cierpieniu. Angażują go niektóre szpitale, domy opieki czy hospicja. stockbroker/123RF
Dogoterapia to zajęcia z odpowiednio przeszkolonym psem, które przynoszą ogromne korzyści zwłaszcza u osób z problemami zdrowotnymi. Czworonożny przyjaciel wspomaga rehabilitację i rekonwalescencję, a w przypadku pacjentów bez perspektyw na wyleczenie poprawia jakość życia. Spotkania czy psychoterapia z udziałem psa są szczególnie cenne dla dzieci, seniorów i osób z demencją czy zespołem stresu pourazowego. Zobacz, jakie są korzyści z kontaktu z psem terapeutycznym i jakie rasy nadają się do tego najbardziej.

Zastosowanie psów w terapii miało swoje początki u schyłku osiemnastego wieku, gdy kontakt z tymi czworonogami wspierał stan pacjentów w ośrodkach psychiatrycznych. Obecnie coraz częściej angażuje się psy dla osób starszych, chorych, niepełnosprawnych, cierpiącym z powodu stresu pourazowego i dzieci, szczególnie mających trudności w nauce, z autyzmem czy ADHD.

Pies to najstarszy przyjaciel człowieka

Pies jest najwcześniej udomowionym gatunkiem zwierzęcia, który ewoluował wraz z człowiekiem. Wskutek tego procesu, który przebiegał na różnych kontynentach przez co najmniej kilkanaście tysięcy lat, i trwającej od ok. 200 lat selekcji związanej z krzyżowaniem i hodowlą różnych ras psa, w obrębie tego gatunku występuje większa różnorodność morfologiczna niż w całej grupie mięsożernych ssaków, do której należy.

Choć podobnie jak człowiek pies jest uważany bywa za wszystkożercę, bo żyjąc z nim przystosował się do bytowania w zdrowiu na diecie obfitującej w skrobię ze zbóż i warzyw, jego jadłospis musi zawierać też mięso. Stanowi ono źródło związków potrzebnych do wytwarzania witamin i związków niezbędnych w prawidłowych procesach metabolicznych.

Psy to jedyne zwierzęta wierne człowiekowi. Znaleziono dowody na to, że przedkładają dobro swojego właściciela ponad własne, co jest cechą niespotykaną u zwierząt. W ich mózgach odnaleziono też neurony lustrzane, które sprawiają, że odruchowo naśladują nasze zachowania.

Zobacz: Psy i dzieci. Psi behawioryści radzą, jak przygotować rodzinę na psa i psa na narodziny dzieci

Psy pełnią też ważną rolę w zachodnim społeczeństwie, gdzie głębokie przywiązanie do swoich pupili deklaruje ponad 90 proc. ich właścicieli. Trzeba być jednak świadomym, że taki los spotyka tylko ok. 20 procent populacji psów na świecie, w większości żyjących w krajach rozwiniętych.

Psy zbliżają do siebie ich właścicieli, ale również inne osoby w otoczeniu – także te bez czworonogów. Kontakt z nimi powoduje wydzielanie w mózgu oksytocyny, hormonu przywiązania, który pełni ważną rolę w relacjach społecznych. Co ważne, psy w szczególnie ważny sposób wspierają dobry stan zdrowia osób starszych.

Co to jest pies terapeuta i jak psy pomagają leczyć ludzi?

Dogoterapia, czyli terapia z psem, to spotkania ze specjalnie przeszkolonymi psami, edukacja w ich towarzystwie oraz psychoterapia z ich udziałem, w tym interwencje terapeutyczne. Stanowi ona uzupełnienie metod tradycyjnych i zapewnia pacjentom korzyści emocjonalne i społeczne zarówno w warunkach szpitalnych, jak i codziennego życia.

Psi terapeuta jest trenowany, by zapewniać pocieszenie ludziom chorym, starszym i samotnym, zwłaszcza w domach opieki, szpitalach, hospicjach, szkołach i ośrodkach wsparcia psychicznego. Dla osoby odizolowanej od społeczeństwa i z problemami wizyta przyjaznego czworonożnego nieznajomego jest wydarzeniem, które dodaje życiu sensu. Przysposobienie do tej funkcji zaczyna się bardzo wcześnie, bo już w 8. tygodniu życia.

W odróżnieniu od psów pomocników, służących osobom niewidomym czy niesłyszącym, psi terapeuci nie wykonują zwykle zadań, choć mogą np. wyczuwać napady padaczki bądź hiperglikemię u cukrzyków. Oferują za to wsparcie emocjonalne, zastępują rodzinę, dodają pewności siebie, zapewniają poczucie odpowiedzialności i nadają sens życiu.

Sprawdź też:

Jakie rasy psów nadają się do dogoterapii?

Pies terapeuta to niekoniecznie zwierzak rasowy, musi mieć jednak odpowiedni charakter i lubić swoje zajęcie. Najważniejsze cechy to przyjazne nastawienie, cierpliwość, spokój i opanowanie w każdych warunkach, a przy tym życzliwość i chęć interakcji z obcymi ludźmi.

Choć psem terapeutycznym może zostać nawet kundelek, jeśli przejdzie kurs i egzamin, zwykle zostają nim psy ras znanych z łagodnego nastawienia i przywiązania do człowieka. To przede wszystkim labrador i golden retriever, ale też m.in. border collie, cavalier (king charles spaniel), beagle, nowofunland czy alaskan malamut.

Dogoterapia dla osób z demencją

Wpływ dogoterapii badano u osób z demencją, która przyczynia się do postępującego pogarszania się jakości życia. Najczęstsza jej postać, choroba Alzheimera, rozwija się powoli, ograniczając stopniowo funkcje kognitywne, wykonawcze i funkcjonalne pamięci, a przy tym nie wpływając na zmniejszenie czujności. Nie podlega leczeniu – można najwyżej pomóc chorej osoby w lepszym funkcjonowaniu i poprawie poziomu zadowolenia z życia. Pozwala to zmniejszyć u niej poczucie społecznej izolacji i frustrację towarzyszącą upośledzeniu dotychczasowych możliwości.

Czytaj: Lubisz spać z psem w jednym łóżku? Poznaj zalety i wady przytulania się z pupilem

Jednym z niedocenianych wyzwań przy opiece nad chorym z demencją jest zapewnienie mu angażujących aktywności, które działają na niego stymulująco i mają emocjonalne znaczenie. Przyczyniają się one nie tylko do zmniejszenia nudy, ale też poczucia osamotnienia i depresji. Co najważniejsze, może spowolnić progresję choroby, poza tym, że pozwala starzeć się w lepszym zdrowiu również osobom bez demencji.

Zbadano, że terapia w towarzystwie zwierzęcia takiego, jak pies, jest korzystnym sposobem wspierania dobrostanu psychicznego osób z demencją, zwłaszcza tych, które z powodu choroby nie mogłyby samodzielnie dbać o psa czy inne zwierzę domowe lub nie mogłyby pozwolić sobie na to ze względów finansowych.

Kontakt ze zwierzęciem, a zwłaszcza z psem, często wiąże się ze zwiększoną aktywnością fizyczną. Niezależnie od tego poprawia nastrój chorego, zapewnia mu wsparcie emocjonalne i przyczynia się do lepszego kontaktu z ludźmi. To szczególnie ważne u osób przyjmujących wiele leków i poddawanych wyniszczającym terapiom.

Jak wynika z analizy 10 badań naukowych poświęconych terapii AAT, przynosi ona znaczącą poprawęobjawów demencji, takich jak zaburzenia zachowania i nastroju, a także nadmierne pobudzenie i objawy depresyjne. W jednym z badań u osób z chorobą Alzheimera kontakty z psami przyczyniały się do częstszego śmiechu, lepszego zapamiętywania i nawiązywania kontaktu fizycznego, nie powodując jednocześnie negatywnych objawów typowych dla choroby, związanych z agresywnym zachowaniem. Badani czuli też mniejszy smutek i niepokój.

Na podstawie licznych obserwacji efektów AAT stwierdzono nawet lepsze wyniki psychologiczne interakcji podczas terapii z psami niż z samymi ludźmi.

Dogoterapia a zespół stresu pourazowego (PTSD)

Dogoterapia jest polecana pacjentom z traumą psychiczną. Wykazano, że interakcje z psem zmniejszają poziom lęku i negatywnych emocji i zwiększają udział tych pozytywnych, zwłaszcza w konfrontacji z sytuacjami, które przypominają o traumatycznym wydarzeniu.

Wykorzystanie tych czworonogów w psychoterapii PTSD polega m.in. na zaangażowaniu psów pomocników, zastosowanie ich jako wspomaganie terapii klasycznej i kontakt z nimi w ramach interwencji kryzysowej, np. w miejscach klęsk żywiołowych i dramatycznych wydarzeń. Potwierdzono pozytywny wpływ towarzystwa psa na parametry psychologiczne i hormonalne, m.in. zmniejszenie subiektywnych objawów stresu i poziomu kortyzolu we krwi.

Polecamy też:

Korzystny wpływ psów na zdrowie, zwłaszcza osób starszych

Psy pilnują i bronią człowieka, zapewniają mu towarzystwo i sporą porcję ruchu, co przekłada się na korzyści dla zdrowia. Zbadano, że bliskie relacje z psem:

  • wspierają profilaktykę chorób układu krążenia,
  • zmniejszają śmiertelność osób z przewlekłą chorobą serca,
  • wpływają na poprawę wydolności fizycznej,
  • powodują obniżenia ciśnienia krwi i tętna spoczynkowego,
  • zmniejszają częstotliwość występowania bólów pleców i stawów,
  • przyczyniają się do rzadszych wizyt u lekarza,
  • poprawiają jakość życia, zwiększając poziom ogólnego zadowolenia i bezpieczeństwa,
  • pomagają przetrwać żałobę po bliskiej osobie,
  • ułatwiają nawiązywanie kontaktów z ludźmi.

W jednym z badań europejskich na osobach powyżej 65. roku życia uczestnicy posiadający psa spacerowali nawet przez 2 godziny dziennie, podczas gdy ci bez czworonożnego towarzysza poświęcali na tę aktywność niespełna 40 minut, przy zaleceniach WHO wynoszących min. 150 minut ruchu tygodniowo.

Sprawdź: Jakie efekty daje spacerowanie z psem? Poznaj 7 zalet wyprowadzania pupila

Polecjaka Google News - Strona Zdrowia

Oferty dla Twojego pupila

Materiały promocyjne partnera
od 7 lat
Wideo

Jakie są wczesne objawy boreliozy?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Co daje dogoterapia dla dzieci, dorosłych i seniorów? Dla kogo pracuje pies terapeuta? Zobacz, jakie są najlepsze rasy psów terapeutycznych - Strona Zdrowia