O czym mówią wykopaliska w Orlu?

Sławomir Łaniecki
Podczas prac remontowych przy kościółku św. Macieja w Orlu nieopodal Mroczy, przypadkowo, przy obecnej zakrystii, odkopano średniowieczne regularnie zarysowane fundamenty ceglane

Podczas prac remontowych przy kościółku św. Macieja w Orlu nieopodal Mroczy, przypadkowo, przy obecnej zakrystii, odkopano średniowieczne regularnie zarysowane fundamenty ceglane

<!** Image 2 align=right alt="Image 35931" sub="Tak wygląda dziś zabytkowy kościół w Orlu niedaleko Mroczy. Widok od strony północno-zachodniej">Odkrycie świadczy o tym, że dawniej zakrystia była znacznie większa od obecnej.

Ślady średniowiecza

Dziś mało kto wie, że ten niepozorny murowany kościółek w Orlu, perełka architektury sakralnej typu rodowego nie tylko na Krajnie, ale także w całym regionie, umiejscowiony malowniczo w pobliżu Jeziora Witosławskiego, swoją historią sięga okresu późnego średniowiecza. Świadczą o tym chociażby zachowane w murach cegły zwane potocznie, od wyraźnych śladów palców odciśniętych przy urabianiu gliny do wypalenia - „palcówkami”.

<!** reklama left>Jeszcze jako drewniany, kościółek ufundowany został w XIV w. W połowie XV w. właścicielem Orla został Sławbor pochodzący z Bożejewic niedaleko Żnina, którego potomkowie znani byli później jako Orzelscy. To on postawił bezpośrednio nad jeziorem najpierw murowany dwór obronny, a następnie kościół z cegły. Kościółek przechodził różne koleje losu. Do XVI w. był świątynią parafialną, natomiast przez kolejne ponad 300 lat kaplicą i filią kościoła w Zabartowie. W wyniku wojen XVII w., wyludnienia i upadku gospodarczego Krajny, również świątynia popadła niemalże w ruinę. Odnowiona została w początkach XVIII w. przez Jana Krzyckiego, kasztelana nakielskiego, ówczesnego właściciela okolicznych ziem.

Ostoja polskości

Swój renesans świątynia przeżywała w okresie, gdy Orlem i innymi majątkami w okolicy, władała przez ponad półtora wieku aż do 1939 r. rodzina Koczorowskich. Kościółek i przyległy teren stał się miejscem pochówku zasłużonych rodu. W okresie wojen napoleońskich, prawdopodobnie na przełomie 1812/1813 r. budowla uległa zniszczeniu. Odbudowę w 1861 r. rozpoczął Karol Kaczorowski, a 12 lat później ukończył jego brat Adolf. Nie odbudował on świątyni w pierwotnej formie, gdyż już dziś wiadomo w oparciu o sensacyjne odkrycie, że sama zakrystia jest znacznie mniejsza od wcześniejszej. W okresie nasilenia germanizacji kościółek był ostoją polskości okolicznych mieszkańców. W 1925 r. ponownie erygowano samodzielną parafię w Orlu.

W konkursie dla czytelników do wygrania Folder KRAJNA. Otrzyma go Czytelnik, który telefonicznie - numer 052 386 08 64 - odpowiedzie na pytanie: w jakiej miejscowości na terenie nakielskiego powiatu znajdują średniowieczne ruiny dawnego zamku obronnego?

Autor jest dyrektorem Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3