Szef BAS: Polska i Niemcy nigdy po II wojnie światowej nie zawarły umowy ws. reparacji

OPRAC.:
Anna Piotrowska
Anna Piotrowska
Wrzesień 1939: Żołnierze i policjanci niemieccy 1. Pułk Policji Państwowej z WMG niszczą polski szlaban graniczny i godło Polski w Gdyni-Kolibkach.
Wrzesień 1939: Żołnierze i policjanci niemieccy 1. Pułk Policji Państwowej z WMG niszczą polski szlaban graniczny i godło Polski w Gdyni-Kolibkach. Fot. Domena publiczna
Rządy Polski i Niemiec po II wojnie światowej nigdy nie zawarły dwustronnej umowy rozstrzygającej kwestię ewentualnych reparacji wojennych. Wokół jednostronnego oświadczenia rządu PRL z 1953 istnieje wiele wątpliwości – powiedział dyrektor Biura Analiz Sejmowych Przemysław Sobolewski.

Na Zamku Królewskim w Warszawie w czwartek zaprezentowano raport o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej. Podano, że ogólna kwota strat Polski to 6 bilionów 220 miliardów 609 milionów zł, co w przeliczeniu daje 1 bilion 532 miliardy 170 milionów dolarów. Konsekwencje działań niemieckich na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej powinny zostać uregulowane w umowie bilateralnej, zawartej przez rządy Polski i Niemiec – wskazali autorzy raportu.

Zrzekliśmy się reparacji od Niemiec?

W rozmowie z PAP dyrektor Biura Analiz Sejmowych przypomniał o wydanej w 2017 roku opinii prawnej dotyczącej możliwości dochodzenia przez Polskę od Niemiec odszkodowania za szkody spowodowane przez II wojnę światową w związku z umowami międzynarodowymi. – W opinii staramy się uczciwie przedstawić przebieg debaty w Polsce na ten temat i poglądy różnych naukowców na przestrzeni lat - pokazujemy że kwestia czynności podejmowanych przez rząd PRL w 1953 (ws. zrzeczenia się reparacji od Niemiec - red.) budziła bardzo poważne wątpliwości – powiedział.

Szef BAS pytany był także o oświadczenie rządu PRL z 1953 zrzekające się reparacji od NRD. – Odnosząc się do tej czynności warto przypomnieć dwa nazwiska: w pierwszej kolejności profesora Alfonsa Klafkowskiego, który w ekspertyzie z 1990 roku już wywodził i zwracał uwagę na szereg wątpliwości, zarówno faktycznych jak i prawnych, dotyczących tej czynności rządu PRL, jak i na opublikowane w 2004 roku stanowisko profesora Jana Sandorskiego, który również podnosił argumenty i zwracał uwagę na nieważność tej czynności z 1953 r. – wskazał Sobolewski.

Jak tłumaczył, konstytucja PRL z 1952 roku zastrzegała kwestie dotyczące zawierania i ratyfikacji umów międzynarodowych dla Rady Państwa (kolegialnego organu pełniącego funkcje głowy państwa), a nie dla Rady Ministrów.

– Te czynności dotyczące potencjalnego zrzeczenia się reparacji podejmowane były przez Radę Ministrów - czyli nawet w świetle obowiązujących wówczas regulacji niezgodnie z kompetencjami w zakresie polityki międzynarodowej i zawierania umów międzynarodowych. Po drugie, faktyczny kontekst dokonania tej czynności budził i wciąż budzi wątpliwości - warto przypomnieć, że nastąpiło to z inicjatywy ZSRR, ponieważ to ZSRR zainicjowało takie działania w stosunku do NRD, a Polska jedynie przyłączała się do stanowiska ZSRR, w zamian za co ZSRR zwalniało PRL z bardzo niekorzystnej tzw. umowy węglowej, na podstawie której PRL była zobowiązana do dostarczania węgla do ZSRR z niekorzystnymi rozliczeniami – podkreślił Sobolewski.

Dyrektor BAS zaznaczył, że w związku z tym nie można ocenić, czy rząd PRL działał samodzielnie, czy pod przymusem ze strony Związku Radzieckiego. Przypomniał także, że ten akt zrzeczenia dotyczył jedynie Niemieckiej Republiki Demokratycznej, z którą PRL utrzymywała wówczas stosunki. Jak podkreślił, istnieją także pewne kontrowersje związane z brakiem stosownych dokumentów w archiwach.

– Oczywiście, trzeba też zwrócić uwagę, że w Polsce poza tymi naukowcami, których przywołałem, są również inne poglądy, prezentowane na przykład przez prof. Władysława Czaplińskiego czy prof. Roberta Grzeszczaka – zastrzegł.

Umowa ws. reparacji nie została zawarta

Jak mówił, po I wojnie światowej kwestia odszkodowań między Polską a Niemcami została rozwiązana w formie umowy międzynarodowej zawartej między II RP a Niemcami. – To jest generalnie droga rozwiązywania tego rodzaju problemów - podstawową formułą nakładania na państwa obowiązku zapłaty, jak i ewentualnego zwalniania jest zawieranie bilateralnych i ratyfikowanych zgodnie z obowiązującą procedurą umów międzynarodowych. Natomiast oświadczenia jednostronne to nie jest zupełny ewenement, to jest formuła spotykana w stosunkach międzynarodowych, ale nie jest powszechna dla ustalania wzajemnych praw i obowiązków państw – wyjaśnił.

Również w tym kontekście - jak mówił - znaczenie ma fakt, że PRL jedynie dołączyło do działań ZSRR. – To jest, jak sądzę, poza sporem dotyczącym prawnych aspektów sprawy, że czynność ta nie była w żaden sposób zainicjowana przez rząd PRL – dodał. Stwierdził, że "umowa dotycząca wyłącznie kwestii reparacji nie została zawarta pomiędzy rządem Polski i rządem Niemiec - takiej umowy, która w jakiś jednoznaczny sposób regulowałaby tę kwestię nie zawarliśmy".

Uchwała Sejmu z 2004 roku

Sobolewski został również zapytany o uchwałę Sejmu z września 2004 roku. Jak wskazał, w uchwale tej "Sejm zwrócił się do Rady Ministrów i wezwał ją do podjęcia działań mających na celu dochodzenie odszkodowań od RFN, właśnie za szkody spowodowane w trakcie II wojny światowej". – Ta uchwała nie została nigdy uchylona, co oznacza, że wciąż jest to akt obowiązujący – podkreślił.

Źródło:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

iPolitycznie - Ireneusz Zyska - skrót

Materiał oryginalny: Szef BAS: Polska i Niemcy nigdy po II wojnie światowej nie zawarły umowy ws. reparacji - Portal i.pl

Komentarze 5

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
Wszystko super, ale uwierzę dopiero, jak już te reparacje, podobnie jak KPO, trafią do Polski.
G
Gość
3 września, 8:21, Ehh:

No to było pewne.Przeciez tak było przed wojna.Jak LiSy(lichwarzy i spekulantów)sie załatwi w jednym kraju,to przeniosa sie do sąsiedniego i dalej będą sabotowaly kRaj z którego uszly a do tego ściągna zwiazek (S)łowiecki do miejsca, które nieroztropnie udzieliło im schronienia. Solidarni oprócz tego, że położyli polski przemysł torujac drogę przemysłowi niemieckiemu, walnie przyczynili sie do zjednoczenia Niemiec (RFN i NRD)a teraz zaczęli proces ,który skończy sie utratą,,Ziem Odzyskanych ".

Biedny debil. Jak on bredzi.

G
Gość
To, że jakiś pisowski przydupas coś powie, jeszcze nie znaczy że tak jest.

A jest inaczej.
E
Ehh
3 września, 8:21, Ehh:

No to było pewne.Przeciez tak było przed wojna.Jak LiSy(lichwarzy i spekulantów)sie załatwi w jednym kraju,to przeniosa sie do sąsiedniego i dalej będą sabotowaly kRaj z którego uszly a do tego ściągna zwiazek (S)łowiecki do miejsca, które nieroztropnie udzieliło im schronienia. Solidarni oprócz tego, że położyli polski przemysł torujac drogę przemysłowi niemieckiemu, walnie przyczynili sie do zjednoczenia Niemiec (RFN i NRD)a teraz zaczęli proces ,który skończy sie utratą,,Ziem Odzyskanych ".

Ale w sumie Śląsk warszaFce potrzebny jak małpie zegarek. Oni wolą węgiel kupować na ,,światowych rynkach"

E
Ehh
No to było pewne.Przeciez tak było przed wojna.Jak LiSy(lichwarzy i spekulantów)sie załatwi w jednym kraju,to przeniosa sie do sąsiedniego i dalej będą sabotowaly kRaj z którego uszly a do tego ściągna zwiazek (S)łowiecki do miejsca, które nieroztropnie udzieliło im schronienia. Solidarni oprócz tego, że położyli polski przemysł torujac drogę przemysłowi niemieckiemu, walnie przyczynili sie do zjednoczenia Niemiec (RFN i NRD)a teraz zaczęli proces ,który skończy sie utratą,,Ziem Odzyskanych ".
Wróć na expressbydgoski.pl Express Bydgoski
Dodaj ogłoszenie