Szczątki 200 osób w Bydgoszczy. Kto tu spoczywa?

Andrzej Pawełczak
Andrzej Pawełczak
Zaktualizowano 
W ocenie Stowarzyszenia Pomost, w masowym grobie  znaleziono szczątki osób narodowości niemieckiej<br>
W ocenie Stowarzyszenia Pomost, w masowym grobie znaleziono szczątki osób narodowości niemieckiej Fot. stowarzyszenie pomost
Czy w masowym grobie na ulicy Solnej w Bydgoszczy, odkrytym przez Stowarzyszenie Pomost, pochowane zostały osoby narodowości niemieckiej? Prezes stowarzyszenia nie ma wątpliwości. W ocenie bydgoskich znawców historii, jest jednak wiele niejasności.

Zobacz galerię: Stary Rynek rozkopany. Trwają prace archeologiczne

Jak opowiadają okoliczni mieszkańcy, pierwsze szkielety przy ulicy Solnej w Bydgoszczy znaleziono już dwa lata temu. Sprawa jednak nie została wyjaśniona. Zainteresowało się tym natomiast poznańskie Stowarzyszenie Pomost, które zajmuje się, między innymi, poszukiwaniem na terenie Polski miejsc pochówku osób narodowości niemieckiej. Początkowo odkryto trzy kolejne szkielety, a przed wakacjami w tym roku rozpoczęto przy Solnej prace ekshumacyjne.

Pierwszy etap

Stowarzyszenie Pomost pierwszy etap prac ekshumacyjnych zakończyło 30 września. Jak poinformowało na swojej stronie internetowej, w masowym grobie znaleziono szczątki 202 osób narodowości niemieckiej, które w latach 1945-1946 zmarły w obozie przejściowym Kaltwasser - Zimne Wody.

Przeczytaj:

Bydgoska policja bada kości znalezione na cmentarzu

Przy części szczątków odnaleziono cynkowe bądź stalowe obozowe znaki tożsamości. Równolegle prowadzona była także kwerenda w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy, podczas której natrafiono na imienną listę ofiar obozu z początkowej fazy jego funkcjonowania.

Skąd pewność, że są to osoby narodowości niemieckiej? Tomasz Czabański, prezes Stowarzyszenie Pomost, nie ma wątpliwości. - W grobie znaleziono znaczki identyfikacyjne, gazety, książeczki świadczące o tym, że są to osoby narodowości niemieckiej, które przebywały w mieszczącym się tutaj w latach 1945-1946 obozie przejściowym - mówi.

Tomasz Czabański jest także przekonany, że musiało dojść do profanacji tych szczątków, bo wiele z nich nosi wyraźne tego ślady. - Charakterystyczne jest to, że większość nie ma czaszek. Niektóre szkielety są tylko cząstkowe, brakuje kości nóg lub rąk - twierdzi prezes stowarzyszenia. - Widać, że grób był przeszukiwany, ale to stara sprawa, być może po wojnie lub w latachsześćdziesiątych - dodaje.

W masowym grobie natrafiono także na szczątki matek z dziećmi. Skąd miałyby się znaleźć w obozie? - Nie wiem, być może byli to polscy Niemcy, volksdeutsche? - przypuszcza Tomasz Czabański.

Prace ekshumacyjne przy Solnej będą kontynuowane w przyszłym roku. - Odkryliśmy tylko część grobów. Wrócimy tu prawdopodobnie wiosną - mówi prezes Stowarzyszenia Pomost.

Są wątpliwości

- W rejonie dzisiejszych ulic Glinki, Szpitalna, Solna były usytuowane cztery obozy o numerach II, III, VI i VII - opowiada Jarosław Butkiewicz, znawca historii zakładów DAG. - Według danych z kwietnia 1941 roku, możliwość zasiedlenia w poszczególnych obozach wynosiła: II - 768 osób, III - 768 osób, VI - 530 osób, VII - 330 osób (obóz jeniecki dla Anglików). Czyli łącznie w 1941 r. te cztery obozy mogło zamieszkiwać w 19 barakach drewnianych około 2396 osób. Jeśli chodzi o obóz z barakami murowanymi, był on przeznaczony na zasiedlenie 1000 osób, oddany do użytku został 1 lipca 1944 roku. Obóz złożony jest z 6 baraków mieszkalnych, baraku gospodarczego, baraku dla chorych, baraku dla kierownictwa obozu, baraku na zakwaterowanie personelu kuchennego oraz baraku, w którym mieściły się toalety i łaźnie. Warto dodać, że po stronie Kaltwasser było siedem obozów z możliwością zakwaterowania w 29 barakach drewnianych i 4 murowanych około 4188 osób, plus 1000 osób z 6 baraków murowanych.

W ocenie Jarosława Butkiewicza, te pochówki mogą pochodzić też z obozu murowanego (kilka, kilkanaście), ale liczba szkieletów sugeruje, że to mogą być również pochówki z obozów II, III, VI, VII, które funkcjonowały od 1941 roku.

Nie muszą to być zatem wyłącznie osoby narodowości niemieckiej.

Ofiary epidemii?

W masowym grobie nie znaleziono żadnych śladów wskazujących na to, że pochowani w nim ludzie zginęli tragicznie, czy zostali rozstrzelani. Nie ma w nim łusek, żadnej broni.

Na planach obozów ujęty jest także szpital. Z dużym prawdopodobieństwem można zatem przypuszczać, że pochowani w tej mogile ludzie mogą być ofiarami jakiejś epidemii, na przykład tyfusu.

Znaczki identyfikacyjne, na których widać numery, to prawdopodobnie tzw. marki fabryczne, na podstawie których wydawano więźniom narzędzia w fabryce.

Wiadomo, że na terenie Bydgoszczy to niejedyna taka mogiła. Jarosław Butkiewicz wie o podobnej w Łęgnowie. Na razie jednak nikt się nią nie zainteresował. Według świadków, pochowani są w niej Rosjanie. Do tematu wrócimy.

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 4

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

R
RoBo

Podczas pierwszej ekshumacji w 76 z mogiły zabrano tylko czaszki kości walały się po całej okolicy.Roboty z kopaniem sieci grzewczej przerwano na kilka godzin.Nikt zbytni się nie przejmował tym grobem

K
Krzysztofszews

Pamiętam ekschumację z lat 70. Mogiły znajdowało wzdłuż budodanego rowu melioracyjnego. Łącznie mogło być ich kilkaset.

w
wybe

Według żyjącej jeszcze w Niemczech osoby, zbiorowy grób dzieci z transportu z Prus Wschodnich w 1945r powinien znajdować się na zapleczu ówczesnej siedziby PCK w Bydgoszczy. Jednak nie wiem gdzie wtedy była. Zmarłe z wyczerpania dzieci wynoszono do ogrodu.

G
Gare

Widać że Pomost nie do końca przygotował się do tematu. Po raz pierwszy na szkielety w tamtym rejonie natrafiono w połowie lat 70-tych.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3