Samostrzel Bnińskich herbu Łodzia

Paweł AntonkiewiczZaktualizowano 
W Samostrzelu rozpocznie się długo oczekiwany remont pałacu Bnińskich, który po latach popadania w ruinę znalazł wreszcie właściciela, który wie, co z zabytkiem zrobić.

W Samostrzelu rozpocznie się długo oczekiwany remont pałacu Bnińskich, który po latach popadania w ruinę znalazł wreszcie właściciela, który wie, co z zabytkiem zrobić.

Pałac i majątek mają długią historię, a swój rodowód i świetność zawdzięczają rodzinie Bnińskich, której kolejni potomkowie gospodarzyli w nich do wybuchu drugiej wojny światowej.

Skąd ten ród?

Bnińscy pochodzili z Wielkopolski. Pierwszą siedzibą rodu był Bnin pod Poznaniem. Ponieważ pieczętowali się herbem Łodzia od końca XIII wieku aż do przełomu wieków XIV i XV nazywano ich Łodziami. Z czasem sami zaczęli zwać się Bnińskimi. Od nich wywiedli swe rody Opalińscy, Moszyńscy i Śmigielscy. Na trzy linie podzielili się też Bnińscy: wielkopolską, wołyńską i samostrzelską.

Ta ostatnia nazwę wzięła od zakupionej w 1698 roku od Korzebok-Łąckich wsi Samostrzel. Pierwszym jej właścicielem z Bnińskich był Piotr. Kiedy około 1720 roku przekazywał swe dobra synowi Wojciechowi, w skład majątku wchodziły jeszcze trzy wsie: Kraczki, Mrozowo i Żelazne. Spadkobierca rodzinne dobra, dzięki dwóm posagom swych żon, jeszcze bardziej powiększył. Dodał do nich Strzelewo, Kruszyn, Pawłówek, Gogolin, Mierucin i Skorzewie. Następnym właścicielem samostrzelskich dóbr był syn Wojciecha, Konstanty, który podobnie jak ojciec był dwukrotnie żonaty i tak samo z bardzo posażnymi paniami. Majątek rodowy powiększył o następne wsie: Dąbki, Pawłowo, Sadkowski Młyn, Śmielin i Wybitowo. Sporo dochodów przynosiła produkcja rolna, młyn w Samostrzelu i tamtejsza karczma.

Kolejne pokolenie

Syn Konstantego, Józef, przejął majątek (w 1810 r.) w trudnych czasach, ale i jemu udało się go pomnożyć. Razem z żoną, Marianna z Gąsiorowskich, stworzył w Samostrzelu galerię obrazów, bibliotekę liczącą ok. 3 tys. woluminów, zebrał liczne okazy ceramiki antycznej, XVII-wieczne stroje dworskie, porcelanę, zabytkowe zegary. Kolekcja ta w dużej części została rozgrabiona podczas drugiej wojny światowej.

Zmarły w 1846 r. Józef podzielił majątek między trzech synów: Ignacego (Samostrzel), Konstantego (Glesno i Strzelewo) i Jana (Karny w Wielkopolsce i Osiek).

Ignacy pomnażał zbiory sztuki Samostrzela. W interesach różnie mu się powodziło, ale spadkobiercom zostawił prawie 7 tys, hektarów ziemi oraz przynoszące spore dochody młyn parowy, cegienię, owczarnię, stadninę koni. Spadkobierczynią dóbr została córka Maria, a po jej śmierci w 1934 roku przypadły one ostatniemu właścielowi z rodu Bnińskich – Rafałowi, który zginął w czasie wojny w Warszawie. Reszta rodziny rozproszyłą się po kraju i świecie.

<!** Image 3 align=left alt="Image 5056" >Pierwszy pałac w Samostrzelu powstał prawdopodobnie na początku XVIII wieku. Rozbudowywał go drugi właściciel dóbr, Wojciech. Gruntownej jego przebudowy w stylu klasycystycznym podjął się w 1825 roku, według projektu znanego architekta Schinkla, Józef Bniński. Powstała dwuskrzydłowa, dwukondygnacyjna budowla z widokową loggią. Do pałacu przylegał 10-hektarowy park. Kolejnej przebudowy dokonano w 1880 roku – pojawiły się wówczas na tarasie posągi i balustrada, z obu stron pałacu powstały ozdobne ogrody. Zmiany miały charakter głównie dekoracyjny. Była to ostatnia tak wielka inwestycja w samostrzelskich dobrach. W okresie międzywojennym pałac tętnił jeszcze życiem – jego gościem był marszałek Józef Piłsudski i słynny tenor Jan Kiepura. W 1939 roku opanowali go Niemcy, ktrórzy przebudowali go dla szkoły Hitlerjugend, przy okazji dewastując go i rozkradając. W 1945 powstał w pałacu szpital polowy. W latach 1948 – 1972 mieściła się w nim szkoła rolnicza, potem władało nim Przedsiębiorstwo „Sztuka Polska”.

Kolejni jego gospodarze nie mieli jednak środków na odpowiednie utrzymanie i konserwację pałacu. Zaczął on popadać w ruinę. Być może jutro rozpocznie się nowa era w dziejach niegdysiejszej siedziby Bnińskich herbu Łodzia.

Wideo

polecane: Flesz: Czy grozi nam katastrofa klimatyczna?

Materiał oryginalny: Samostrzel Bnińskich herbu Łodzia - Express Bydgoski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 7

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
M
Maria

Ciekawa historia. Bardzo lubię słuchać o niej opowiadań. Ale Adam Mickiewicz też tam przebywał. Jan to mój pra pra dziadek.

zgłoś
p
padalec

Poperam Kicajka- to wina Calbeckiego.

zgłoś
k
kicajek

Gdyby ten palac lezal w poblizu Torunia juz dawno doczekal by sie remontu z kasy naszego Lysego Zlodzieja Calbeckiego z Piernikowa.

zgłoś
a
amazonka46

Szkola w palacu miescila sie dluzej Ja konczylam tam technikum lakarskie w1982 nowa szkołę oddano pozniej

zgłoś
H
Honorata

Ostatni nabywca , pochodzący z gór nabył pałac za 2,2 mln zł . ( wartość miedzianej blachy, pokrywającej dach ).w tym 16 ha park .Można porównać do szachulcowych Młynów Rothera , bez dachu o murach na pół cegły za który miasto zapłaciło Nordic 25 mln zł. Takie niestety są układy w tzw.kapitalizmie. W Myślęcinku dogorywa zabytkowy browar , którego nie udało się odzyskać prawowitym właścicielom .A Dombrowicz chciał tam budować aquapark (głupota ogólnopolska ).

zgłoś
s
spadkobierca

Syn Rafała, jest w kraju i od dwudziestu lat walczy w sądzie o należytą mu własność...

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3