Bez strachu w obliczu wroga

Krzysztof Błażejewski
Krzysztof Błażejewski
Paniki w naszym mieście w połowie sierpnia 1920 roku nie było. Nawet wówczas, kiedy patrole bolszewickie pojawiły się 50 km od Bydgoszczy.

Paniki w naszym mieście w połowie sierpnia 1920 roku nie było. Nawet wówczas, kiedy patrole bolszewickie pojawiły się 50 km od Bydgoszczy.

<!** Image 2 align=none alt="Image 155346" sub="Wieści z frontu dochodziły do bydgoszczan z opóźnieniem, często były sprzeczne. Przyjąć trzeba, że nie zdawano sobie sprawy z zagrożenia / Fot. Archiwum">14 sierpnia wojska sowieckie dotarły do Wisły między Toruniem a Włocławkiem i podjęły próbę uchwycenia przyczółka na drugim brzegu rzeki w okolicach wsi Bobrowniki. Następnego dnia wieczorem zajęta została Brodnica, a 16 sierpnia patrole Armii Czerwonej dotarły do przedmieść Torunia. Nawała bolszewicka zbliżała się coraz bardziej do Bydgoszczy, jednak miasto nie przygotowywało się do obrony. Wieści z frontu dochodziły z opóźnieniem, często były sprzeczne. Przyjąć trzeba, że nie zdawano sobie sprawy z zagrożenia. Z drugiej jednak strony miasto, rzeczywiście mogło być bezpieczne, dopóki nie padła Warszawa.

<!** reklama>Powszechnie krytykowano Piłsudskiego i dowództwo wojskowe za nieudolność w dotychczasowych działaniach wojennych. Optymizm bydgoszczanie czerpali przede wszystkim z organizowanej w Wielkopolsce armii rezerwowej, powstającej „siłami naszej dzielnicy i samodzielnie przez nią organizowaną, która musi stanąć do boju w jak najkrótszym czasie”.

<!** Image 3 align=right alt="Image 155346" >Powołany w początkach sierpnia Komitet Obrony Narodowej zwołał na 11 sierpnia wiec w ogrodzie Domu Polskiego przy obecnej ul. Warmińskiego. Zjawił się na nim ks. Putz, który właśnie wrócił z Poznania. Jego słowa „Nastał dzień odrodzenia Polski! Żołnierz nasz widząc, że usuwa się niedołęstwo i łajdactwo z armii, nabierze znowu ducha i pójdzie ku zwycięstwu” wywołały wielki entuzjazm 10-tysięcznego tłumu. W uchwalonej rezolucji znalazły się takie m.in. słowa: „Z szczerem zadowoleniem przyjmujemy wiadomość o tworzeniu armii wolnej od Żydów i żywiołów przewrotu. Niech żyje Zachodnia Armia Rezerwowa!”.

Do miasta napływały rzesze uchodźców z terenów opanowanych przez bolszewików. 14 sierpnia rozpoczęła się wielka kwesta domowa. Miała ona, jak pisał „Dziennik Bydgoski”, „kołatać do drzwi wszystkich bez wyjątku Polaków Bydgoszczy i przedmieść o ofiary na potrzeby wojska naszego, walczącego lub rannego”. Tego samego dnia prasa odnotowała brak w mieście mięsa i ziemniaków („dziś na rynku nie można dostać kartofli, a przed składami rzeźnickiemi stoją długie ogonki”). Znacząco poszły w górę ceny masła i chleba. Winą za to obarczono uciekinierów z Kongresówki, którzy w drodze kupowali na wsiach żywność i słono za nią płacili. Od 30 sierpnia zapowiedziano wprowadzenie w Bydgoszczy kartek na mleko, jednocześnie jednak zniesiono reglamentację... soli.

<!** Image 4 align=none alt="Image 155346" >W tych gorących sierpniowych dniach jednak pod wieloma względami życie miasta toczyło się normalnie. W teatrze „Concordia” występowała codziennie o 19.00 „sławna grupa amerykańska Pancera liliputanów”, w kinie „Kristall-Palast” przy Gdańskiej 165 reklamowano „potężny dramat sensacyjny” pt. „W płomieniach” i farsę filmową „Przejechany kapelusz”, a w kinie „Kammer-Lichtspiele” przy Mostowej 5 - film sensacyjny „Zaginiony model” ze Stuartem Webbsem. 18 sierpnia w Strzelnicy odbył się wielki koncert operowy z udziałem artystów poznańskich. Zysk z biletów przeznaczono na leczenie rannych żołnierzy.

Dopiero 17 sierpnia wprowadzono w mieście stan wyjątkowy. Jednak już dwa dni później, z uwagi na zmianę sytuacji na froncie, został on odwołany.

Bolszewicy byli tuż-tuż

14 sierpnia 1920 r. wojska sowieckie dotarły do Wisły między Toruniem a Włocławkiem.

15 sierpnia bolszewicy zajęli Brodnicę, a dzień później zwiad sowiecki dotarł do przedmieść Torunia.

W tych dniach w naszym mieście panował spokój. Dopiero 17 sierpnia wprowadzono w Bydgoszczy stan wyjątkowy. Został on odwołany 19 sierpnia z uwagi na zmianę sytuacji na froncie.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3