MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Solec Kujawski uczci pamięć swojego mieszkańca. Sprawiedliwego wśród Narodów Świata

Maja Stankiewicz
Maja Stankiewicz
Organizatorzy uroczystości zapraszają 22 marca na Plac Jana Pawła II czyli na solecki rynek. To tutaj, na Domu Dobrych Praktyk, zawiśnie tablica poświęcona Johnowi Damskiemu, Sprawiedliwemu wśród Narodów Świata
Organizatorzy uroczystości zapraszają 22 marca na Plac Jana Pawła II czyli na solecki rynek. To tutaj, na Domu Dobrych Praktyk, zawiśnie tablica poświęcona Johnowi Damskiemu, Sprawiedliwemu wśród Narodów Świata Maja Stankiewicz
W Solcu Kujawskim trwają przygotowania do niecodziennej uroczystości. Miasto uhonorować chce swojego byłego mieszkańca - Johna Damskiego, który ratował Żydów podczas II wojny światowej.

Historia rodziny Damskich pełna jest dramatycznych chwil. Wiele szczegółów z ich życia wciąż nie jest do końca znanych. Rodzice Johna Damskiego: Jan i Stanisława przyjechali do Solca Kujawskiego prawdopodobnie w 1919 r. Mieli już wówczas dwóch synów. Tu urodziły im się kolejne dzieci.

„Jan Damski był policjantem, starszym posterunkowym, pełnił obowiązki komendanta” – czytamy w nocie biograficznej udostępnionej nam przez Elżbietę Wysocką, prezes Stowarzyszenia Rozwoju Solca Kujawskiego, które zaangażowało się w przygotowanie uroczystości.

Sportowiec i działacz Sokoła

Jego syn Jan, który po II wojnie światowej wyjechał do USA i zmienił imię na John, był wybitnym lekkoatletą i piłkarzem, wicemistrzem Polski w trójskoku. Należał do Towarzystwa Gimnastycznego Sokół.

- Solec przed wojną liczył 5 tysięcy osób i była tylko jedna rodzina żydowska - Daumanów, którzy mieli 3 synów i córkę – wspominał po latach John Damski. On sam przyjaźnił się z Jakubem Daumanem, którzy podobnie jak jego bracia także należał do Sokoła.

Matka Johna Damskiego zmarła w 1932 r. Ojciec w czasie II wojny światowej - nie wiadomo dokładnie jak – znalazł się na terenach ZSRR. Tam zginął. Figuruje w IPN na liście represjonowanych przez Związek Radziecki. Jego pamięć także Solec chce uczcić.

John walczył w Batalionie Obrony Wybrzeża w Gdyni, potem uciekł z obozu jenieckiego. Wraz z przyjaciółmi próbował przedostać się na Węgry i dalej do Francji. Aresztowano ich jednak blisko granicy.

Z więzienia w Sanoku, gdzie ich osadzono, tylko jednej nocy Gestapo wywiozło i zmordowało 115 więźniów, inni trafili do Auschwitz. John ocalał dzięki doskonałej znajomości języka niemieckiego. Ta umiejętność także w kolejnych latach wojny kilkakrotnie ratowała mu życie.

Pomagał i ratował

Cudem ocalony zamieszkał w Zamościu i podjął pracę przy budowie lotniska. Tam zaczął pomagać Żydom. Kilka osób wywiózł z getta ukrytych w samochodzie. Od 1941 r. pomagał Sarze Rozen i jej matce. Sara zmieniła imię na Krystyna i udawała jego żonę, co po wojnie stało się faktem.

„Przy likwidacji getta w Zamościu niedobitki prosiły Damskiego o załatwienie aryjskich papierów, co robił” - czytamy w dokumentach.

Więcej o historii Johna Damskiego, który po wojnie wraz z Krystyną wyjechał do Los Angeles, gdzie zmarł w 2000 r., a wcześniej uhonorowany został tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, dowiedzieć się będzie można podczas odsłonięcia tablicy.

Zawiśnie ona na domu nr 4 przy Placu Jana Pawła II w Solcu Kujawskim. To tutaj mieszkał wraz z rodzicami i rodzeństwem John Damski.

To Cię może również zainteresować

- W latach 20. w kamienicy tej mieścił się m. in. punkt sprzedaży pieczywa. Sama piekarnia znajdowała się w podwórzu, bliżej Wisły. Pieczywo sprzedawano tu także w czasie wojny. Po wojnie funkcjonował tu przez jakiś czas urząd gminy – informuje Łukasz Wojtecki z Muzeum Solca im. Księcia Przemysła.

Jeszcze kilka lat temu kamienica była w bardzo złym stanie. Pustostan dostał jednak drugie życie. Pieczołowicie odrestaurowany przez solecki samorząd służy dziś seniorom i osobom wykluczonym społecznie jako Dom Dobrych Praktyk.

Właśnie na murze tego budynku odsłonięta zostanie 22 marca pamiątkowa tablica. Potem w Soleckim Centrum Kultury odbędą się występy i konferencja pt. „John Damski – nieznany bohater”.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Tragiczne zdarzenie na Majorce - są zabici i ranni

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Solec Kujawski uczci pamięć swojego mieszkańca. Sprawiedliwego wśród Narodów Świata - Gazeta Pomorska