Historii piłkarskiego Zawiszy tom 2. Znowu kawał dobrej roboty w duecie

Marek Fabiszewski
W trzy lata po wydaniu pierwszego tomu, dokumentującego historię piłkarskiego Zawiszy, ukazał się drugi tom „Zmienne koleje losu. Zawisza Bydgoszcz 1961-1972”. Autorami są Zenon Greinert i Karol Tonder.

- Ten tom powstał przede wszystkim dzięki determinacji Zenka i chciałbym to mocno podkreślić - tłumaczy współautor Karol Tonder.

Co ciekawe, nie od początku nad historią piłkarskiego Zawiszy pracowali razem.

- Ja zacząłem zajmować się historią Zawiszy w 2000 roku, Zenek dwa lata wcześniej. Nie znaliśmy się, ale chodziliśmy za tym samym tematem, odwiedzając biblioteki i różne archiwa, aż w końcu ktoś nas poznał ze sobą i postanowiliśmy działać razem, żeby nie dublować swojej pracy.

Pierwszy tom zatytułowany „Droga do piłkarskiej ekstraklasy. Zawisza Bydgoszcz 1946-1960” ukazał się w 2012 roku.

Jaką twórczą drogę przebyli od tamtego czasu autorzy, czy przy drugiej publikacji było im łatwiej, co sprawiło im najwięcej trudności?

- Jeśli chodzi o finanse, to nie było łatwiej, bo klimat na Zawiszy dla nas jest taki jaki jest i musieliśmy tę publikację sfinansować praktycznie z własnych środków - mówi Karol Tonder. - A jeśli chodzi o materiały i dostęp do nich, to był już na pewno lepszy, niż przy okazji pierwszego tomu. Już nie musieliśmy umawiać się z kimś, kto mieszka bardzo daleko i jeździć gdzieś pod Zamość. Wielu bohaterów wydarzeń z czasów, które opisywaliśmy w drugim tomie, mieliśmy na miejscu i łatwiej było do nich dotrzeć.

Kto najbardziej pomógł, kto wniósł najwięcej wiedzy, informacji, szczegółów przy pracy nad drugim tomem? Karol Tonder nie chce wymieniać, żeby kogoś nie urazić, albo pominąć i dodaje, że wszyscy ci, którzy mieli jakikolwiek wkład w to - nazwijmy je po imieniu - benedyktyńskie dzieło zostali wymienieni z imienia i nazwiska na końcowych stronach publikacji. I tam też są podziękowania dla nich.

- Ale pamiętam, jak spotkałem się z Rysiem Harmatą. Gdy wysypał na stół cały swój zasób zdjęć z tamtego okresu, kiedy grał, to aż mi się oczy zaświeciły z przejęcia. Jeśli miałbym o kimś jeszcze wspomnieć oddzielnie, to o Bronisławie Waligórze, który przez wiele lat był piłkarzem, a potem też trenerem Zawiszy.

Niestety, w naszych realiach nie ma możliwości, żeby historię piłki nożnej w Zawiszy napisać od A do Z, pełną, bez błędu albo białych plam. Zawsze będzie brakować pełnej dokumentacji, tego i owego. Ale też zawsze można ją uzupełnić, jeśli tylko pojawią się nowe dane, albo ludzie związani z Zawiszą, biorący udział w wydarzeniach klubu odświeżą swoją pamięć.

Wiedzą o tym Zenon Greinert i Karol Tondera. Na początku 2. tomu jest errata do 1. tomu. Są tam informacje, które autorzy uzyskali już po wydaniu tamtej publikacji.

- I tak będzie też przy okazji drugiego tomu. Już mamy nowe dane, uzupełnienie tego, co się ukazało - wyjaśnia Karol Tonder. - Na przykład Stanisław Karabasz zwrócił nam uwagę na kilka nieścisłości. Ale taka jest cena dokumentowania działalności klubu, gdy praktycznie nie istnieje żadne archiwum. Niekiedy informacje i zdjęcia trzeba wydobyć z niebytu, trzeba też mieć szczęście, żeby w ogóle do nich dotrzeć.

Autorzy nie mieli problemu z drużynami Zawiszy grającymi w najwyższej klasie rozgrywkowej, problem zaczynał się wtedy, gdy chodziło o zespoły grające w ligach regionalnych, albo grupy młodzieżowe.

Karola Tondera zapytaliśmy o trzeci tom, jakie lata obejmie i na jakim etapie są już prace?

- Zaczniemy oczywiście od 1973 roku, nad zamknięciem jeszcze się zastanawiamy, może 1982 rok? Zenek jest mocno zaawansowany. Tym razem jest więcej pracy nad tekstem, bo więcej ludzi pamięta tamten okres i było więcej wielkich meczów Zawiszy. Zebraliśmy już ponad 6 tysięcy zdjęć, aż szkoda, że nie wszystkie zostaną wykorzystane. Może kiedyś zdecydujemy się na wydanie oddzielnych albumów?

„Zmienne koleje losu. Zawisza Bydgoszcz 1961-1972” to 2. tom historii piłkarskiego klubu z naszego miasta. Autorzy: Zenon Greinert i Karol Tonder. Wydawca: Kujawsko-Pomorska Oficyna Wydawnicza.
Publikacja ma 475 stron formatu A-4. Zawiera ponad 300 unikatowych zdjęć. Książka jest dostępna winternetowej księgarni sportowej Sendsdport.pl.

Wideo

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3