Zamiana mieszkania na inne – jak to zrobić? Oto zasady i formalności przy zamianie lokali własnościowych, spółdzielczych i komunalnych

Przemysław Zańko
Przemysław Zańko
Zamiana mieszkania to rozwiązanie m.in. dla tych, których potrzeby mieszkaniowe uległy zmianie.
Zamiana mieszkania to rozwiązanie m.in. dla tych, których potrzeby mieszkaniowe uległy zmianie. Jacek Smarz/Polska Press/ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE
Udostępnij:
Zamiana mieszkania na inne to jeden ze sposobów na poprawę warunków życia. Formalności do załatwienia są w tym przypadku prostsze niż przy zakupie nieruchomości, ale zasady różnią się w zależności od tego, czy chodzi o lokal własnościowy, spółdzielczy czy komunalny. Wyjaśniamy, na czym polega umowa zamiany mieszkań, jak się ją podpisuje oraz kto płaci w takim wypadku podatek od czynności cywilnoprawnych.

Spis treści

Zamiana mieszkania – na czym polega i kto może jej dokonać?

Do zamiany mieszkań dochodzi, gdy dwaj właściciele wymienią się lokalami. Żeby do tego doszło, podpisuje się umowę zamiany nieruchomości, która zawsze musi mieć formę aktu notarialnego. W efekcie właściciel mieszkania A staje się właścicielem mieszkania B i odwrotnie. Taką transakcję nazywa się również czasem podwójną transakcją sprzedaży.

Zamiany można dokonać w przypadku dowolnego typu nieruchomości (w tym mieszkania własnościowego, spółdzielczego, komunalnego itp.). Co ważne, nie tylko właściciel może dokonać zamiany – mają do tego prawo również najemcy mieszkań komunalnych. W każdym przypadku trzeba umieć udokumentować swój tytuł prawny do lokalu.

Formalności przy zamianie nieruchomości są prostsze niż przy zakupie mieszkania. Będą się jednak nieco różnić w zależności od tego, jaki typ mieszkania jest przedmiotem transakcji. Poniżej omawiamy szczegółowo każdy z przypadków.

Zamiana mieszkania własnościowego

Właściciel mieszkania własnościowego chcący dokonać zamiany powinien najpierw dokonać wyceny swojej nieruchomości. Następnie należy zajrzeć do księgi wieczystej nieruchomości, na którą chcemy się zamienić i sprawdzić, czy wszystko jest w porządku – chodzi m.in. o dane właściciela oraz wpisy dotyczące ewentualnych roszczeń.

Umowę zamiany zawiera się przed notariuszem. W umowie zamiany musi znaleźć się zapis mówiący, że własność mieszkania zostanie przeniesiona na inną osobę pod warunkiem, że osoba ta przeniesie na nas własność innego lokalu. Oprócz tego potrzebne będą:

  • dowody osobiste obu stron umowy,
  • numery ksiąg wieczystych obu mieszkań,
  • zaświadczenie z urzędu gminy, że właściciel nie zalega z płatnością podatku od nieruchomości,
  • zaświadczenie od wspólnoty o braku zaległości (np. czynszowych),
  • dokument potwierdzający tytuł prawny do mieszkania (akt własności),
  • zaświadczenie o osobach zameldowanych w lokalu (lub ich braku).

Co istotne, w przypadku znacznej różnicy wartości pomiędzy zamienianymi nieruchomościami właściciel tańszego lokalu musi dopłacić brakującą kwotę. Kwestia ta powinna być jak najdokładniej uregulowana w umowie zamiany.

Zamiana mieszkania spółdzielczego

Przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu procedura jest identyczna jak w przypadku mieszkania własnościowego. Takie same są również wymagane dokumenty oraz informacje do zawarcia w umowie.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku mieszkań lokatorskich. Tu „właściciel” nie jest bowiem w rzeczywistości właścicielem – lokal należy do spółdzielni. Chcąc dokonać zamiany mieszkania, w takim przypadku trzeba zajrzeć do statutu oraz regulaminu spółdzielni, gdyż dokumenty te regulują kwestie związane z tzw. zamianą spółdzielczą. Z pewnością jednak będą one zawierać dwa powszechnie spotykane warunki:

  • spółdzielnia musi wyrazić zgodę na transakcję,
  • żeby mogło dojść do zamiany, oba lokale muszą mieć uregulowane wszystkie zobowiązania finansowe wobec spółdzielni.

W praktyce najczęściej wygląda to tak, że osoba chcąca zamienić lokal spółdzielczy zrzeka się członkostwa w spółdzielni oraz prawa do lokalu. Z kolei nowy „właściciel” musi przystąpić do spółdzielni oraz złożyć wniosek o przyznanie spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania. Jeśli obie osoby zainteresowane zamianą należą do tej samej spółdzielni, jest zdecydowanie najłatwiej, gdyż wszystkie formalności załatwia się z tymi samymi osobami.

Zamiana mieszkania komunalnego

Najwięcej ograniczeń obowiązuje w przypadku zamiany mieszkania komunalnego. Może ono bowiem być zamienione wyłącznie na inny lokal komunalny. Konieczna jest również zgoda właściciela nieruchomości, czyli gminy (lub obu gmin w przypadku zamiany na mieszkanie położone na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego).

Poza tym jednak lokator chcący dokonać zamiany ma sporo możliwości. Może m.in.:

  • znaleźć innego najemcę skłonnego do zamiany mieszkań i wspólnie zgłosić się do władz,
  • zgłosić gminie chęć zamiany lokalu i wybrać któreś z wolnych mieszkań w jej zasobie,
  • zamienić lokal na mieszkanie położone w innej miejscowości.

Dokumenty wymagane do zamiany mieszkań komunalnych różnią się w zależności od gminy. Do najczęściej wymaganych należą: dokument poświadczający prawo do lokalu, wniosek o zamianę nieruchomości, zaświadczenie o niezaleganiu z opłatami lub o posiadanych długach oraz dokument opisujący stan techniczny naszego lokum.

Warto pamiętać, że gmina może odmówić zamiany lokalu osobie zadłużonej. Dobrze jest też wiedzieć, że osoba zamieniająca mniejsze mieszkanie na większe nie ma obowiązku dopłacenia do transakcji. Nie musi też spłacać zadłużenia osoby zajmującej obecnie większy lokal. Oferując taką spłatę, lokatorowi łatwiej jednak będzie znaleźć kogoś chętnego do zamiany mieszkań.

Zamiana mieszkania a podatek

W przypadku zamiany mieszkań własnościowych lub spółdzielczych własnościowych należy pamiętać o podatku PCC. Wynosi on 2 proc. od różnicy między wartością rynkową obu nieruchomości. Prawo nie ustala, która ze stron powinna zapłacić podatek PCC przy zamianie, wszystko zależy więc od tego, jak umówią się strony.

Co ważne, podatku tego nie trzeba płacić, jeśli obie strony transakcji zamiany należą do I grupy podatkowej, a więc są najbliższą rodziną (jedna ze stron jest dla drugiej dzieckiem, rodzicem, dziadkiem, małżonkiem, pasierbem, macochą itd.).

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

KE akceptuje Krajowy Plan Odbudowy - wizyta Ursuli von der Leyen

Wideo

Materiał oryginalny: Zamiana mieszkania na inne – jak to zrobić? Oto zasady i formalności przy zamianie lokali własnościowych, spółdzielczych i komunalnych - RegioDom.pl

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Express Bydgoski
Dodaj ogłoszenie