Zakopane: Witkiewicz był nie tylko ojcem słynnego Witkacego. Wiedzieliście, że to jemu Zakopane zawdzięcza swoją charakterystyczną zabudowę?

Patrycja Seklecka
Patrycja Seklecka
Piękna zabudowa Zakopanego to w dużej mierze zasługa Stanisława Witkiewicza - ojca Witkacego.
Piękna zabudowa Zakopanego to w dużej mierze zasługa Stanisława Witkiewicza - ojca Witkacego. Wikipedia.org / Archeo16 / Domena publiczna
Stanisław Witkiewicz kojarzony jest zazwyczaj jako ojciec słynnego Witkacego. Mało kto wie, że to właśnie temu mężczyźnie Zakopane zawdzięcza tak charakterystyczną zabudowę, która zachwyca turystów z całego świata! Przedstawiamy najsłynniejsze budynki zaprojektowane przez Stanisława Witkiewicza - widzieliście je wcześniej?

Spis treści

Kiedy w 1873 roku Zakopane zaczęło swoją przemianę ze zwykłej wsi w miejscowość turystyczną, pomysł na zabudowę tego miejsca był zupełnie inny. Stanisław Witkiewicz, krytyk i teoretyk sztuki, powiedział wtedy “dość!” i całkowicie odmienił ówczesne spojrzenie na architekturę Zakopanego.

Kim był Stanisław Witkiewicz?

Jak podaje portal zabytek.pl, pochodzący z rodziny szlacheckiej Stanisław Witkiewicz, oprócz bycia ojcem słynnego artysty Witkacego - który, zdaje się, poszedł w ślady ojca - był przede wszystkim krytykiem i teoretykiem sztuki, który odmienił architekturę Zakopanego. Studiował na Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu oraz Monachium. Kiedy w 1886 roku przybył do wsi, która w tamtym czasie przechodziła przemianę w miejscowość turystyczną, przeraziła go moda na zabudowę rodem ze Szwajcarii. Niepasujące w jego ocenie budynki w stylu obcym, niepolskim, określił jako „kupę śmieci, przyniesioną wiatrem ze świata”. Od tamtej pory, choć nie był architektem, zapożyczając ze stylu Podhala, zaprojektował obiekty, które można zobaczyć do dziś będąc w Zakopanem. Być może zetknęliście się z tymi budynkami nie raz… Poznajcie słynne projekty prekursora zakopiańskiej architektury!

Kaplica pw. Najświętszego Serca Jezusowego

Wybudowana w latach 1904-1907 kaplica stanowi przykład zastosowania stylu zakopiańskiego w architekturze sakralnej. Powstała na prośbę Adama Uznańskiego, którego ostatnią wolą było ufundowanie rodzinnej kaplicy. Syn zmarłego polecił Stanisławowi Witkiewiczowi zaprojektowanie obiektu - był to jeden z jego ostatnich projektów na terenie Zakopanego. Od 1993 roku kaplica znajduje się w rejestrze zabytków. Obecnie o budynek dbają zakonnicy, a kaplica jest otwarta codziennie w godz. 10:00-17:00 oraz w czasie nabożeństw.

Willa Witkiewiczówka

Słynną willę ufundował brat Stanisława - Jan. W latach 30. XX wieku zamieszkał w niej Witkacy - właśnie wtedy dom zaczęto nazywać “Witkiewiczówką”. To właśnie w tym budynku artysta namalował ostatni portret i wyjechał z Zakopanego na zawsze. Po II wojnie światowej willa przechodziła z rąk do rąk - począwszy od Stowarzyszenia Historyków Sztuki, którzy stworzyli tam Dom Pracy Twórczej, po spółkę akcyjną, która zdecydowała się na dobudowę czterech domków wczasowych. Obecnie, dokładnie od 2001 roku, budynek jest w posiadaniu osób prywatnych.

Willa pod Jedlami

Wzniesioną pod koniec XIX wieku willę zbudowano dla Jana Gwalberta Pawlikowskiego - wybitnego taternika i znawcy gór. Z początku budynek miał pełnić tylko funkcję wypoczynkową dla Pawlikowskiego i jego rodziny. Okazało się, że to właśnie “pod Jedlami” powstało dzieło “Kultura a natura” - znany manifest traktujący o potrzebach i formach ochrony przyrody. W 1900 roku model domu zaprezentowano na Wystawie Światowej w Paryżu, a trochę ponad 30 lat później uznano go za zabytek sztuki.

Do innych znanych projektów Stanisława Witkiewicza należą chociażby wille: “Koliba”, “Oksza” czy “Pod Wykrotem”, pomnik Tytusa Chałubińskiego i Sabały czy kaplica pw. Św. Krzyża i klasztoru Albertynów na Kalatówkach (ob. klasztor Albertynek).

Stanisław Witkiewicz zmarł w 1915 roku z powodu gruźlicy. Pozostawił po sobie jednak dziedzictwo, które stało się wizytówką Zakopanego i prawdopodobnie będzie podziwiane przez przyszłe pokolenia - dokładnie tak, jak ma to miejsce dziś.

Piękna zabudowa Zakopanego to w dużej mierze zasługa Stanisława Witkiewicza - ojca Witkacego.

Zakopane: Witkiewicz był nie tylko ojcem słynnego Witkacego....

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Kajakiem pływał wśród rekinów - zobacz wywiad z Janem Skwarą

Materiał oryginalny: Zakopane: Witkiewicz był nie tylko ojcem słynnego Witkacego. Wiedzieliście, że to jemu Zakopane zawdzięcza swoją charakterystyczną zabudowę? - Strona Podróży

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na expressbydgoski.pl Express Bydgoski
Dodaj ogłoszenie