Wielka akcja „Osowa Góra”. Ujęto 18 młodych Niemców

Krzysztof Błażejewski
Krzysztof Błażejewski
kawalkada samochodów i motocykli, do których wsiedli zebrani, wyruszyła w stronę Nakła
kawalkada samochodów i motocykli, do których wsiedli zebrani, wyruszyła w stronę Nakła 123rf
To był wielki sukces pomorskiej policji. Grupę młodych Niemców, którzy usiłowali nielegalnie przedostać się do Niemiec w 1939 r. przez zieloną granicę, ujęto w okolicach Wyrzyska na gorącym uczynku po długotrwałej obserwacji wszelkich ich kroków.

W 1939 roku w całej Polsce panowała napięta sytuacja. Obawiano się wrogich kroków ze strony Niemiec, łącznie z wypowiedzeniem wojny. To wówczas stosunki polsko-niemieckie pogorszyły się znacznie, zwłaszcza tam, gdzie mniejszość niemiecka była liczna, a zatem i w Bydgoszczy. Mieszkający tu Niemcy często manifestowali swoją wrogość wobec Polaków i polskiej rzeczywistości, z kolei władze polskie przyglądały się uważnie ich poczynaniom.

Zbiórka na Osowej

Na wiosnę do wojewody pomorskiego zaczęły docierać coraz liczniejsze meldunki o przekraczaniu granicy w nielegalny sposób przez mieszkających w Polsce Niemców. Ruch ten nasilił się szczególnie w kwietniu, kiedy rozesłano karty powołania do służby w Wojsku Polskim. Młodzi Niemcy, by nie służyć we wrogiej dla nich armii, masowo uciekali przez zieloną granicę do Niemiec.

Przedostanie się przez nią wcale nie było jednak łatwe. Z oczywistych względów granica ta była silnie strzeżona. Najwięcej możliwości stwarzały zalesione tereny Krajny, zwłaszcza w okolicach Kamienia Kraj. i Wyrzyska. Tamtędy zazwyczaj wiódł szlak przemytników ludzi.

Był to dochodowy interes. Za taką usługę przemytnicy kasowali po sto złotych, miesięczną pensję robotnika. Próby dotarcia do tego środowiska i zatrzymania szmuglerów przez polską policję przez dłuższy czas okazywały się nieudane. Dopiero w pierwszych dniach maja 1939 roku aspirantowi Zarzeckiemu udało się pozyskać informację o przygotowywanej masowej akcji przemytu poborowych przez granicę. Niemcy mieli zebrać się w jednym z domów na Osowej Górze pod Bydgoszczą.

Określonego dnia bydgoska policja przygotowała specjalną akcję. Dwaj policjanci mieli obserwować wskazany dom, dwaj kolejni ustawili się na rozwidleniu szos na Nakło i Mroczę, aby wiedzieć, którą drogą poruszać się będą uciekinierzy. Silny i uzbrojony oddział policji, dysponujący samochodami, czyhał już w okolicach Wyrzyska, gotów każdej chwili do akcji.

Tak, jak się spodziewano, wieczorem 6 maja, do obserwowanego domu w Osowej Górze zaczęli masowo schodzić się wieczorem młodzi ludzie. Niebawem kawalkada samochodów i motocykli, do których wsiedli zebrani, wyruszyła w stronę Nakła. Pojazdy, trzymające się razem, były pod obserwacją policji. Kiedy za Wyrzyskiem wjechały w leśną drogę prowadzącą do granicy, polscy policjanci przystąpili do akcji, blokując drogę z obu stron. Tylko nielicznym udało się uciec i ukryć w lesie. Zatrzymano w sumie 18 młodych Niemców, w tym organizatora całej akcji Ottona H.

Rewizja w jego domu ujawniła m.in. sumę 3 tys. złotych wpłaconych przez przemycanych do Niemiec i przechowywanych w... chlewiku. Na podstawie złożonych zeznań zatrzymano także kolejnych trzech członków szajki przeprowadzającej ludzi przez zieloną granicę. Wszyscy oni zgodnie twierdzili, że chcieli tylko pomóc młodym Niemcom w przedostaniu się za granicę w poszukiwaniu... lepszej pracy.

Tylko szofer był niewinny

Proces tak przemytników, jak i przemycanych przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy trwał dwa dni, 16 i 17 maja 1939 roku. Wyrok został ogłoszony dopiero o godz. 21, dotrwała do niego jednak niemal w komplecie publiczność wypełniająca szczelnie miejsca dla niej na największej sali w budynku sądu. Przemytnicy Otton H. i Erich L. skazani zostali na trzy lata pobytu za kratami, Maks H. na półtora roku i Erdmann S. na rok odosobnienia. Szesnastu uciekinierów „zarobiło” po pół roku w zawieszeniu, jedynie szofer Karol K., wynajęty przez przemytników, został uniewinniony. Orzeczono także przepadek na rzecz skarbu państwa samochodów i motocykli.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3