Czy wiesz, co znajduje się w składzie produktów spożywczych? Czytaj etykiety! Zadbaj o to, co je Twoja rodzina

Materiał informacyjny Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
Udostępnij:
Kluczem do zdrowego odżywiania jest odpowiednio zbilansowana dieta, bogata w produkty nieprzetworzone, w tym przede wszystkim warzywa i owoce. Samodzielne przygotowywanie potraw w domu z zachowaniem zasad zdrowego żywienia i higieny, pozwala na kontrolę i dbałość o to, co jemy. Podczas codziennych zakupów, warto zastanowić się, jakie produkty są nam potrzebne i co powinno składać się na naszą dietę. Czy wiesz, czym charakteryzuje się bezpieczna żywność? Jakie produkty spożywcze kupować, by nasza dieta była prawidłowo zbilansowana? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedzi w poniższym materiale.

Jakie substancje dodatkowe najczęściej używane są do produkcji żywności?

Jak powinien wyglądać pełnowartościowy i zdrowy posiłek? Oczywiście najlepiej, by był przygotowany z nieprzetworzonej, świeżej żywności oraz skomponowany ze składników zawierających dobre źródła węglowodanów, białka i zdrowych tłuszczów oraz błonnika. W praktyce zdarza nam się jednak sięgać po przetworzoną żywność. Żywność taka pozwala nam na jej długie przechowywanie, transportowanie, a także wygodę jej stosowania. Zachowuje ona również swoje walory smakowe i konsystencję. Ponadto, jest bezpieczna, często poddana wcześniej obróbce termicznej lub zawierająca substancje konserwujące. Dlatego warto zwrócić uwagę na skład produktów, które wkładamy do sklepowego koszyka. Wiele artykułów spożywczych zawiera bardzo dużo cukru, soli lub tłuszczów nasyconych, żywność przetworzona zawiera też substancje dodatkowe.

Czym są substancje dodatkowe?

To substancje oznaczone symbolem „E” oraz numerem identyfikacyjnym składającym się z 3- lub 4-cyfrowej liczby. Zamiast numeru „E” producent może też podać nazwę substancji dodatkowej. Numer „E” lub nazwa substancji zawsze jest poprzedzona określeniem funkcji technologicznej, jaką dana substancja pełni w produkcie. Substancje dodatkowe są wykorzystywane w produkcji żywności m.in. w celu zachowania jej wartości odżywczej oraz wydłużenia okresu jej przechowywania. Substancje dodatkowe mogą być również stosowane w celu poprawy konsystencji, barwy czy smaku żywności przetworzonej, należą do nich między innymi:

  • barwniki,
  • substancje słodzące,
  • substancje konserwujące,
  • przeciwutleniacze,
  • substancje zagęszczające,
  • stabilizatory,
  • regulatory kwasowości,
  • wzmacniacze smaku.

Co ciekawe substancje dodatkowe nie są jedynie pomysłem współczesnego przemysłu spożywczego. Wiele substancji oznaczanych symbolem „E” jest używanych od lat, należą do nich między innymi: sól peklująca zawierająca azotyn sodu w wędlinach oraz związki siarki zawarte w winie. Warto pamiętać również, że niektóre substancje dodatkowe mają pochodzenie naturalne, np. kwas mlekowy, lecytyny, niektóre barwniki np. karoteny, karmel naturalny, annato i inne -mączka chleba świętojańskiego, guma guar, karagen.

Zgodnie z prawem, do niektórych produktów nie można stosować żadnych substancji dodatkowych. Są to produkty nieprzetworzone takie jak na przykład: owoce, warzywa, kasze, ryż, surowe mięso i ryby oraz miód pszczeli, mleko i woda mineralna.

Czy konserwanty mogą być szkodliwe dla zdrowia?

Konserwanty są jedną z grup substancji dodatkowych. Substancje dodatkowe zawarte w produktach sosowane przez producentów zgodnie z przepisami nie są niebezpieczne dla zdrowia, ponieważ aby mogły być używane do produkcji żywności, muszą spełniać rygorystyczne normy, a ich bezpieczeństwo musi być potwierdzone przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Co więcej, mogą być używane jedynie w ilościach bezpiecznych – wskazanych w przepisach. Substancje te muszą znajdować się na liście substancji dodatkowych, zatwierdzonych do użycia w żywności w określonych dawkach w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności.

Czy więc możemy spożywać przetworzoną żywność bez ograniczeń? We wszystkim należy zachować umiar, przede wszystkim dlatego, że produkty przetworzone często zawierają również dużo cukru, tłuszczu i soli. Dieta powinna być urozmaicona, składająca się w dużej mierze z warzyw, produktów zbożowych, owoców – a więc produktów nieprzetworzonych – zgodnie z zaleceniami żywieniowymi.

Czy na etykiecie mogą być istotne informacje dotyczące substancji dodatkowych?

Istnieją substancje dodatkowe, na które powinniśmy zwrócić szczególną uwagę. Na etykiecie znajdują się wówczas ostrzeżenia dotyczące ich stosowania, są to m.in. substancje słodzące, aspartam oraz sól aspartamu i acesulfamu K, które nie mogą być stosowane przez osoby chore na Fenyloketonurię.

Również niektórym barwnikom z grupy Southampton (E102, E104, E110, E122, E124, E129), na podstawie opinii EFSA i przepisów wprowadzonych w UE, na etykiecie powinna towarzyszyć informacja o treści: „Może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”. W czym mogą się znajdować wyżej wymienione barwniki? Na przykład w galaretkach, cukierkach, słodyczach, syropach ora napojach „kolorowych”.

Większość firm stara się je zastąpić innymi barwnikami. Spożycie jednego cukierka nie stanowi problemu. Jeśli jednak dziecko codziennie pije napoje gazowane, a do tego je bez ograniczeń ciastka i cukierki może to wpłynąć negatywnie na jego zachowanie oraz zdrowie. Nie tylko ze względu na pochłanianie dużej ilości barwników, ale również z powodu bardzo niezdrowej diety, bogatej w cukry proste oraz pozbawionej witamin. Dlatego podczas zakupów, warto czytać etykiety produktów.

Co mówią oznaczenia na etykietach produktów spożywczych?

Czy wiesz, co oznaczają tajemnicze literki i cyferki na etykietach produktów spożywczych? To właśnie substancje dodatkowe. Przykładowo te, które mają numer E 1XX – to barwniki, E2XX – substancje konserwujące, E 6XX - wzmacniacze smaku.
Jak już wspomniano, na etykiecie przed każdą substancją dodatkową podana jest jej funkcja technologiczna, a więc możemy rozpoznać, w jakim celu dana substancja jest zastosowana w produkcie.

Niektóre substancje dodatkowe mogą mieć, w zależności od celu ich stosowania, różne funkcje technologiczne w różnych produktach.

Jak zrobić bezpieczne zakupy?

Czym więc kierować się, przy wyborze produktów, które trafiają na nasz stół? Idąc na zakupy, warto pamiętać o kilku prostych i praktycznych wskazówkach:

  • Sprawdzaj datę ważności. To podstawowa zasada świeżej i bezpiecznej żywności w Twoim domu.
  • Czytaj etykiety produktów. Zapoznaj się ze składem i wartościami odżywczymi. Produkty wysokokaloryczne, z dużą ilością węglowodanów, soli i tłuszczu – niech omijają Twój koszyk.
  • Polegaj na zmysłach. Przed zakupem dokładnie obejrzyj produkt, zwróć uwagę na: kolor, wygląd i zapach. Zepsuta żywność przyniesiona ze sklepu szybko trafi do kosza, a co gorsze zjedzenie nadpsutych produktów może skończyć się problemami zdrowotnymi.
  • Postaw na sezonowość. Dobrym tropem będzie także wybieranie warzyw i owoców sezonowych, najlepiej od lokalnych dostawców.
  • Zimą wybieraj mrożonki. Kiedy świeże owoce i warzywa nie są dostępne, możesz sięgnąć po te mrożone. Mrożenie produktów to jeden z lepszych sposobów przechowywania żywności, który pozwala zachować wartości odżywcze produktów.
  • Zwróć uwagę na jakość i pochodzenie produktów. Jest duży wybór firm i produktów, do Ciebie należy czy wybierzesz produkty polskie, czy jesteś pewien, skąd te produkty pochodzą i czy są dobrze oznakowane.
  • Sprawdź masę produktu. Duża paczka, nie zawsze oznacza dużą ilość produktu. Dlatego przed zakupem zapoznaj się ze stosunkiem gramatury żywności do jej ceny.
  • Wybieraj warzywa i owoce – to produkty nieprzetworzone. W zbilansowanej diecie nie może zabraknąć owoców i warzyw.

Wcielenie w życie kilku prostych zasad ułatwi Ci komponowanie zdrowych i pełnowartościowych posiłków. Stań się świadomym konsumentem, kupuj bezpieczną żywność, ogranicz spożycie cukrów prostych soli i tłuszczów. Staraj się kupować tyle, ile faktycznie potrzebujesz Ty i Twoja rodzina, ograniczysz w ten sposób marnotrawienie żywności.

Pamiętaj też o aktywności fizycznej, tylko tandem: prawidłowa dieta oraz ćwiczenia, gwarantują drogę do sukcesu.

Jak ustalane są wymagania dla bezpiecznej żywności i czy są oparte na nauce?

Tak. Unia Europejska dba o naukowe wsparcie bezpieczeństwa żywności. Zadanie to realizuje europejska instytucja zajmująca się doradztwem naukowym. Jest to Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). To on wspiera podejmowanie decyzji dotyczących stosowania substancji dodatkowych, czy poziomów zanieczyszczeń. Na podstawie tych opinii tworzone są wymagania i przepisy.

Lista dopuszczonych substancji dodatkowych oraz ich poziom jest poddawana cyklicznej rewaluacji. Opinie EFSA wspierają producentów oraz organy nadzorujących bezpieczeństwo produktów spożywczych, które trafiają na sklepowe półki w całej Europie. Producenci muszą wdrażać przepisy, a organy kontrolne je nadzorują. Z myślą o zdrowiu konsumentów EFSA wystartował z kampanią #EUChooseSafeFood, której głównym celem jest edukowanie konsumentów. W kampanii skupiono się na przekazywaniu wiedzy na temat znaczenia nauki dla bezpieczeństwa żywności oraz podejmowania świadomych decyzji i wyborów żywieniowych.

Warto zajrzeć na stronę kampanii: https://campaigns.efsa.europa.eu/EUChooseSafeFood/#/index-pl

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Czy wiesz, co znajduje się w składzie produktów spożywczych? Czytaj etykiety! Zadbaj o to, co je Twoja rodzina - Strona Zdrowia

Przejdź na stronę główną Express Bydgoski