Co mówią najstarsze mózgi świata?

Tadeusz OszubskiZaktualizowano 
Mózg jest organem wyróżniającym człowieka w królestwie zwierząt. Najnowsze odkrycia naukowców wskazują, w jaki sposób ludzki mózg rozwijał się przez milenia, by osiągnąć dzisiejsze możliwości.

Mózg jest organem wyróżniającym człowieka w królestwie zwierząt. Najnowsze odkrycia naukowców wskazują, w jaki sposób ludzki mózg rozwijał się przez milenia, by osiągnąć dzisiejsze możliwości.

<!** Image 2 align=right alt="Image 110738" sub="Nowa hipoteza mówi, że pożywienie pieczone
i gotowane nad ogniskami przyspieszyło rozwój ludzkiego mózgu">Nauka dysponuje szkieletami ludzi, nawet tymi praludzkimi sprzed milionów lat. Pozwala to ustalić, jak człowiek rozwijał się fizycznie. Inaczej jednak ma się sprawa z ludzkim mózgiem, który bardzo szybko się rozkłada, co nakłada na badania rozwoju tego organu wielkie ograniczenia. Najnowsze odkrycia zmieniają jednak ten stan rzeczy.

Naukowcy z York Archaeological Trust w trakcie prac, prowadzonych w miasteczku uniwersyteckim Heslington East, należącym do York University, odkryli w grudniu 2008 r. liczącą 2000 lat ludzką czaszkę z mózgiem. Uznano, że jest to najstarsze tego rodzaju znalezisko.

Tkanki mózgu zwykle rozkładają się jako pierwsze, tym razem jednak zachowały się przez aż 2000 lat. Mózg nieco się skurczył w wyniku częściowej mumifikacji, jednak jest w stanie pozwalającym przeprowadzić wiele badań.

<!** reklama>2000 lat temu na terenie, gdzie odkryto czaszkę, znajdowały się budynki gospodarstw rolnych i pola uprawne. Uczeni zakładają, że mózg zachował się, ponieważ głowa zmarłego trafiła do dołu z błotem, które zakonserwowało tkanki. Być może była to rytualna ofiara złożona z człowieka, bo w pobliżu czaszki nie znaleziono reszty szczątków.

To odkrycie ma umożliwić przebadanie budowy mózgu naszego odległego przodka. Wciąż nie wiadomo, w jaki sposób mózg przetrwał w czaszce, skoro na kości nie ma skóry, jak w przypadku innych znalezisk ludzkich szczątków zakonserwowanych w torfowiskach. Naukowcy przypuszczają, że mózg został celowo zmumifikowany albo oddziaływała na niego w glebie jakaś substancja. Mają w planach prowadzenie dalszych badań.

Angielski mózg, jak się okazało, nie jest najstarszym tego typu znaleziskiem. Już pod koniec stycznia tego roku AFP podała informacje o wynikach prac archeologów, kierowanych przez dr. Gregory’ego Areshiana z University Of California w Los Angeles - prowadzili oni prace wykopaliskowe w Armenii, w jaskini Areni 1 w pobliżu rzeki Arpa. Natrafili tu na, mówiąc kolokwialnie, bimbrownię z epoki kamiennej. Gliniane dzbany, basen o średnicy 2 m, instalację do produkcji wina, pestki 30 rodzajów owoców oraz zasuszone winogrona i śliwki datowano na okres pomiędzy 6200 a 5900 r. p.n.e. Był to, jak byśmy dziś powiedzieli, zakład produkcyjny, bo nie znaleziono tam śladów życia domowego. Nie te znaleziska okazały się jednak największą sensacją z jaskini Areni 1. W grocie, w 3 osobnych niszach, znajdowały się zakopane w piasku czaszki 3 dziewcząt, które zmarły mając 12-14 lat. W opinii ekspertów, były one ofiarami mordów rytualnych - zginęły od uderzenia w głowę, po czym głowy im odcięto. W jednej z tych czaszek zachował się naturalnie zmumifikowany mózg, najstarszy nadający się do badań, liczący 8000 lat! Przebadano zasuszoną substancję i wydzielono z niej naczynia krwionośne oraz składniki krwi. Być może uda się też pozyskać DNA do badań, co pozwoli ustalić, do jakiego ludu należała zmarła dziewczyna.

Pieczeń a mózg

Mózg sprzed 8000 lat powie nam już sporo o rozwoju człowieka. Kiedy jednak ludzki mózg stał się podobny do dziś używanego przez nas organu? Kiedy człowiek zaczął naprawdę myśleć? W maju 2008 r. „New Scientist” opublikował wyjaśniające tę zagadkę wyniki badań amerykańskiego antropologa, dr. Richarda Wranghama z Harvard University. Według tego naukowca, Homo erectus zaczął wykorzystywać ogień wcześniej niż zakładano - nie 1,5 mln lat temu, ale przed 1,8 mln lat. Ogniska nie tylko odganiały drapieżniki od obozowisk, ale służyły też do pieczenie potraw. W opinii Wranghama, właśnie pożywienie pieczone na ogniu przyspieszyło ewolucję człowieka, przede wszystkim rozwój ludzkiego mózgu.

- Pożywienie poddane obróbce termicznej jest łatwiejsze do strawienia niż surowe. Dzięki takiej diecie u Homo erectus _powiększył się mózg, skróciły się jelita i zmniejszyły zęby - stwiedził Wrangham. Przeprowadził on serię eksperymentów na małpach człekokształtnych, które tak jak praprzodkowie naszego gatunku używają prostych narzędzi i tworzą więzi społeczne. Uczony ustalił, że szympansy, bonobo, goryle i orangutany wolą upieczone mięso, ziemniaki i marchew od surowych. Wrangham nie ma wątpliwości, że z _Homo erectus było podobnie.

Fakty

Mózg człowieka

Masa mózgu wynosi u mężczyzny około 1,375 kg, u kobiety 1,225 kg, a u niemowlęcia około 0,35 kg. Średnia światowa objętość mózgu dorosłego człowieka wynosi 1350 ml, czyli od 800 do 2000 ml.

Przeciętny mózg ma około 100 mld neuronów, a każdy z nich łączy się średnio z 7 tysiącami innych poprzez synapsy.

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3